ایسنا(16/12/88) :برنامهریزی جامع میتواند توسعه این صنعت در کشور را تضمین کند.استفاده از گیاهان دارویی بهمنظور درمان بیماریها با تاریخ زندگی بشر همزمان بوده است یعنی از زمانی که انسان پس از ابتلا به یک بیماری به جستجوی وسیلهای برای بهبود در محیط خود می پرداخت جز توسل به گیاهان راه دیگری پیش پای خود نمییافت.
وقوف مردم دورانهای گذشته بر خواص درمانی یک گیاه همیشه کشف مهمی تلقی میگردید و این گونه اطلاعات از پدر به فرزند انتقال مییافت. ادامه...
امروزه کشف گیاهان مهمی مانند قهوه، چای، کاکائو و غیره را به مردم دورانهای اولیه نسبت میدهند و در نوشتهها و آثار تاریخی کشورهایی نیز که تمدن قدیمی داشتهاند مدارکی به خط میخی به دست آمده که در آنها خواص درمانی برخی از گیاهان دارویی ذکر شده است.
از شگفتیهای دیگر آنکه مردم اغلب نواحی حتی آنان که دور از آبادیها به سر میبرند از یک گیاه دارویی معین برای یک مورد خاص درمانی استفاده مشابه به عمل میآوردند که خود توجه دقیق آنان را به خواص گیاهان نشان میدهد.
در بین ملل جهان مصریان قدیم را باید نخستین ملتی دانست که از گیاهان دارویی بهطور غیرقابل تصوری استفاده به عمل میآوردهاند.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، درحالیکه تراز تجاری گیاهان دارویی سالانه در دنیا بالغ بر 150 میلیارد دلار تخمین زده میشود متاسفانه ایران با وجود برخورداری از بیش از هشت هزار گونه گیاهی که هزار گونه آن را گیاهان دارویی تشکیل میدهد سهم بسیار پایینی از این رقم معادل کمتر از 5 میلیون دلار را در اختیار دارد و نکته تاسف بارتر اینکه با وجود آنکه همواره خاستگاه اغلب گونههای گیاهی از نظر قدمت وتنوع درایران بوده و کشورهای اروپایی و آسیایی هیچ گاه از این نعمت برخوردار نبودند، اما امروز این گونههای گیاهی در خارج از کشور و حتی به نام برخی کشورها به ثبت میرسد.
در ایران بین 750 تا 1100 گونه مختلف گیاه دارویی وجود دارد و گاه گفته می شود تا حدود 2 هزار و 300 گونه گیاه دارویی در ایران قابل رویش است.
به گفته کارشناسان، مشکلی که ما امروز با آن مواجه هستیم نیاز دیگر کشورهای جهان به گیاهان دارویی است که ما نمیتوانیم آن را تامین کنیم و علت آنهم این است که به کشت این نوع گیاهان به ویژه گیاهان دارویی در کشور روی نیاوردهایم و همیشه از طبیعت برداشت کردهایم.
گفته میشود در حال حاضر 270 گونه گیاه دارویی در کشور تولید میشود اما در مجموع ما در تولید حدود 10 تا 15 گیاه دارویی نظیر گل محمدی، بابونه، شیرین بیان، زیره و .. حرف اول را میزنیم. در مجموع نزدیک به 8 هزار گونه گیاهی در اقلیم مختلف کشور وجود دارد و کمتر کشوری را میتوان یافت که چنین تنوع بالایی را در عصه گیاهان دارویی در خود جای داده باشد.
کارشناسان معتقدند کشور ما دارای ذخایر ژنیتیکی بسیار با ارزشی است که مراکز تحقیقاتی میتوانند روی آنها کار کنند و با تکثیر و بهبود این ژنها تحولی عظیم در انواع گونههای گیاهی ایجاد کنند و به سبب افزایش تنوع دارویی گیاهی و آگاهی مردم از عوارض داروهای شیمیایی مصرف داروهای گیاهی افزایش چشمگیری یافته است.
در واقع گیاهان دارویی به دلیل ماهیت طبیعی و وجود ترکیبات همولوگ دارویی در کنار هم با بدن سازگاری بهتری دارد و اغلب فاقد عوارض ناخواسته است از این رو به ویژه در موارد مصرف طولانی و درمان بیماریهای مزمن بهکار میروند.
طبق بررسیهای انجام شده و با احتساب حجم تولیدات بدون مجوز میزان کلی تولید گیاهان دارویی و صنعتی در کشور بالغ بر 16 تا 20 هزار تن تخمین زده میشود و این بسیار تاسف بار است چراکه ما میتوانیم با یک برنامهریزی اصولی و علمی، توسعه عرصه فرآوری گیاهان دارویی و گسترش بخش تحقیقات و راهاندازی کارخانههای تولید گیاهان دارویی را چندین برابر آن چه از درآمد صادارت گیاهان دارویی به صورت خام به دست میآوریم، برای کشور درآمد کسب کنیم.
براساس اطلاعات منتشره در حال حاضر در آمریکا از هر 3نسخهای که یک پزشک برای بیمار تجویز میکند دو نسخه آن گیاهان دارویی و صنعتی است اما متاسفانه در ایران این رقم بسیار ناچیز و حتی متاسفانه نزدیک به صفر است ضمن آنکه با وجود اعتقاد و نگرش مثبت مردم به اثر گیاهان دارویی تنها تعداد معدودی از پزشکان ما تاثیرگذاری گیاهان دارویی را باور دارند در حالی که به نظر میرسد هم اینک برخی داروهای گیاهی که در بازار عرضه می شوند از بعد کیفیت مورد رضایت مردم نیست.
در حال حاضر بسیاری از کشورهای همچون آمریکا، چین، آلمان، فرانسه و بلژیک سرمایهگذاریهای عظیمی را در زمینه گیاهان صنعتی و دارویی انجام دادهاند و محصولات تولیدی آنها بازارهای جهانی را به خود اختصاص داده است و بسیاری از گونههای گیاهی که در کشور ما شناسایی شده است در کلکسیونهای خارج از کشور دیده میشوند به طوری که بسیاری از این کشورها گونههای خارجی گیاهی را از کشورهای در حال توسعه به صورت غیر مجاز خارج و در بانکهای ژن خود ذخیره میکنند و با کار کردن روی ژنها و تکثیر و بهبود آنها دوباره به کشورهای در حال توسعه و از جمله کشورما ان هم به قیمتهای گزاف به فروش میرسانند.
به گزارش ایسنا، عبدالله مخبر ـ رییس مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره) نیز درخصوص صنعت گیاهان دارویی ایران در داخل و خارج از کشور میگوید: انسان از بدو خلقت تاکنون به موازات تلاش برای تهیه غذا و پوشاک به حفظ سلامت خود نیز اندیشیده است دراین راستا نحوه سالم بودن سالم زیستن و رفع ناراحتیهای بدنی و سایر ناخوشی ها از دغدغههای ایشان بوده است که این اندیشه منجر به ایجاد علم طب با همه ابعاد وسیع آن شد.
وی میافزاید: این ابعاد به اندازه تاریخ خلقت انسان و پهنای هزاران تحقیق، تجسس و تجربه وسعت و عمق دارد به طوری کلی شناخت و کاربرد وسیع گیاهان دارویی به عهد عتیق و به دوران بقراط و ارسطو برمیگردد بقراط در دوران 377-460 قبل از میلاد به پدر طب(شیخالاطبا) معروف بوده و مولف اولین کتاب« مقررات و اخلاق پزشکی» است که در این کتاب به خواص دارویی زعفران، دارچین، آویشن، گشنیز، نعناع و مرزنجوش ، نحوه بهرهبرداری از قسمتهای مختلف این گیاهان فصل برداشت چگونگی جمعاوری خشک کردن سایه و آفتاب و تازه و خشک مصرف کردن آنها اشاره شده است.
مخبر میگوید: در کشورهای شرقی هزاره اول میلاد مسیح دوران آغاز شناخت و کاربرد گیاهان دارویی است ولی به علت عدم مستندسازی و مکتوب کردن روند پیشرفت آن کند بوده و آثار به جا مانده مستند نیز در حد شایستهای ندارد به طور کلی آغازگر اندیشه مصرف گیاهان دارویی از گذشته ی بسیار دور کشورهای شرقی مثل ایران، چین، هند عربستان و ترکمنستان بوده و دستنوشتههای دانشمندان شرقی به سرعت در میان کشورهای غربی بویژه یونان و روم پخش شد.
وی ادامه میدهد: قرنها قبل از میلاد کشت، تولید و نگهداری مصرف گیاهان دارویی مانند پیاز، شیرموسیر و پیازچه در ایران مرسوم بوده است ولی در دوره ساسانیان گسترش زیادی یافت و مدرسه طبی جندی شاپور تاسیس شد و ابوعلی سینا(417-360ه.ق) دانشمند بزرگ ایران نیز در کتاب قانون به گیاهان دارویی فواید و نحوه مصرف آن ها پرداخته است.
مخبر میافزاید: گسترش مصرف گیاهان دارویی درایران به زمان بعد از تولید قند از نیشکر در اوایل قرن نهم برمیگردد زیرا یکی از موانع محدود کننده مصرف این گیاهان طعم نامناسب بیشتر آنها است به این ترتیب با ترکیب شدن آن ها مواد قندی و شیرین شدن ماده ترکیبی و تولید شربت گیاهان دارویی زمینه مصرف آنها با سرعتی بیش از پیش فراهم شد و از همان زمان تولید عصاره گیاهان در ایران بخصوص در فارس و کاشان آغاز شد.
او میگوید: ایران با وجود داشتن 11 اقلیم از 13اقلیم جهانی دامنه تغییرات دمایی بالا( 50درجه) شرایط متفاوت اکولوژیک زیست محیطی، 300 روز آفتابی در سال و همچنین با وجود آن که 22.6 درصد از 7هزار و500 گونه گیاهی فلات بزرگ ایران دارویی و صنعتی است ولی به دلیل نبود آگاهی کافی مردم و نبود مطالبات کمی و کیفی مناسب از حداکثر 300 گونه استفاده میشود.
وی معتقد است: میزان 7هزارو 500 گونه تقریبا سه برابر پوشش گیاهی قاره اروپا است از طرفی با داشتن 72 شرکت فعال در امور تولید و فرآوری گیاهان دارویی و عرضه 62 قلم داروی گیاهی، 6هزارعطاری توزیع کننده سنتی گیاهان دارویی فقط سه دهم درصد داروی مصرفی خود را از گیاهان دارویی تامین می کنند در حالی که این آمار در برخی از کشورهای توسعه یافته به 25 تا 75 درصد میرسد.
مخبر میگوید: در حالی که در جهان بویژه در کشورهای توسعه یافته با روشن شدن مضرات داروهای شیمیایی گرایش به مصرف گیاهان دارویی در حال افزایش است در ایران پیشرفت چشمگیری در تولید و مصرف آن ها دیده نمیشود و بررسی ابعاد اقتصادی اجتماعی تولید و مصرف گیاهان دارویی موید نکات بسیار مهم است با وجودی که برآورد میشود حجم تجارت جهانی گیاهان داروی و فرآورده های آن 100میلیارد دلار در سال است ولی فقط حدود 07/0 درصد آن سهم ایران است (60 میلیون دلار) وکشوری با بیش از 2هزارو 300 گونه گیاهی با ظرفیت بالقوه گیاهی بسیار بالا که حدود 800 گونه آن ها دارویی است و از این تعداد نیز 100 گونه از اقلام قابل توجه در امر تولید لوزام آرایشی و غیره است، چنین وضعیتی قابل قبول نیست.
وی میگوید: درحالی که تولید و مصرف گیاهان دارویی در ایران سابقهای فراوان دارد متاسفانه به دلیل آشنا نبودن مردم دیگر کشورهای جهان با ایران این جایگاه نیز برای مردم جهان ناشناخته است و باید تلاش شود با شرکت در نمایشگاههای همایشهای بین المللی این جایگاه برای مردم جهان تبیین گردد.
مخبر در پیش بینی آینده این صنعت میگوید: تنوع اقلیمها و گونههای دارویی سابقه طب گیاهی در درمان امراض، کاشت و تولید گیاهان دارویی و پذیرش گیاهان دارویی به عنوان طب جایگزین توسط آحاد مردم از مزیتهای نسبی اثرگذاری بر آینده صنعت گیاهان دارویی ایران است.
وی میافزاید: در ایران بین 750 تا یک هزار و100 گونه مختلف گیاه دارویی وجود دارد و برخی معتقدند تا حدود دو هزار و 300 گونه گیاه دارویی در ایران قابل رویش است بنابراین برنامهریزی جامع میتواند توسعه این صنعت را در کشور تضمین کرده و روند فعلی را که فقط حدود 3 تا 4 درصد از داروهای مورد استفاده در کشور با استفاده از گیاهان دارویی ساخته میشوند را تغییر دهد و حتی نسبت به کشورهای پیشرفته که هم اکنون این رقم به بالاتر از 30درصد میرسد جایگاه بهتری پیدا کنیم.
او اظهار امیدواری میکند که با حمایتهای اعتباری و برنامههای دولت از صنعت گیاهان دارویی و تسهیل روند سرمایه گذاری بخش خصوصی این صنعت بیش از پیش شاهد ارتقای جایگاه خود باشد.
تصاویر اضافی خبر:
منبع خبر: فرستنده خبر: Admin 81 بار مطالعه شده است آرشیو: گزیده اخبار
توجه: می توانید پس از ثبت نام در وب سایت ایران آبادی نظر خود را در رابطه با این خبر بنویسید. ورود | ثبت نام
فرستنده خبر: Admin
